Per trein door Kroatië, richting Adriatische Zee

Van Zagreb naar Split

Er is geen betere manier om een land te ontdekken dan vanuit de zacht deinende eersteklas wagon van een trein die zich een weg baant door diepe kloven en bergpassen. De Kroatische spoorwegen kunnen de glamour van de Oriënt-Express niet evenaren en het zachte schommelen is misschien niet altijd zo zachtaardig, maar het landschap dat je passeert is des te indrukwekkender.

We vertrekken vroeg vanuit Zagreb Glavni Kolodvor, het centraal station van de stad – een groots keizerlijk relikwie uit de jaren 1890. Onze trein bestaat uit slechts twee rijtuigen en heeft dus geen restauratierijtuig, geen privé-coupés en geen trolley-bediening. Internet? Vergeet het! De komende zes uur hebben we alleen het panoramische uitzicht over het Kroatische platteland om ons mee af te leiden.

Trains waiting at Zagreb Glavni Kolodvor station

Nadat de trein de buitenwijken van de hoofdstad achter zich heeft gelaten, rijdt hij over brede vlaktes naar de kleine stad Karlovac, richting Rijeka, Triëst en uiteindelijk Venetië. De kleine trein kantelt een beetje terwijl hij door de eerste bochten slingert. De route die we volgen, werd in 1865 aangelegd door de Oostenrijkse Zuidelijke Spoorweg, een bedrijf dat een aantal lijnen heeft aangelegd in het voormalige Oostenrijks-Hongaarse rijk.

Tegenwoordig word je hier nog steeds getrakteerd op een charmante ‘authentieke’ spoorwegervaring. Zo verschijnt bij elke halte een stationschef om de aankomst en vertrek van de trein te signaleren. Als we stations voorbij rijden zonder te stoppen, staan de stationschefs op de trap van hun huisje te wachten en kijken ze ons na.

Vanaf Oštarije vertakken we ons naar een andere lijn die zich door het Mala Kapela-gebergte slingert. We steken het massief over, passeren tunnels en valleien, over viaducten en bruggen. De Kroatische Onafhankelijkheidsoorlog, die duurde van 1991 tot 1995, heeft de spoorlijn en de omliggende gebieden enorm laten lijden. Dorpen en huizen die in puin liggen, zijn nog steeds aan weerszijden van de ramen van de trein te zien. Een station dat we passeren is herbouwd met alleen containers. Op één plek bevindt zich zelfs een mijnenveld langs het spoor.

We komen al snel aan in Knin, een kleine stad maar een belangrijk vervoersknooppunt in het zuiden van Kroatië. Hier kun je overstappen naar het prachtige Zadar aan de noordelijke Dalmatische kust, een historische stad die beroemd is om zijn Romeinse en Venetiaanse ruïnes. Een ander spoor leidt naar Šibenik, de thuisbasis van enkele van de beste stranden van Kroatië en de opnamelocatie voor enkele afleveringen van Game of Thrones. Een derde lijn gaat noordwaarts Bosnië-Herzegovina in naar de stad Bihać, een schilderachtige route die langs een kloof met tunnels en viaducten loopt.

Een hoogtepunt achter de bergen: het meanderende dalgedeelte van de Una-spoorweg van Knin naar Bihać in Bosnië. De lijn is vernoemd naar een gelijknamige wild stromende bergrivier. De trein kruipt met behulp van tunnels, viaducten, hellingen en haarspeldbochten langs de diep uitgesneden kloof. Helaas rijden de excursietreinen alleen aan de Bosnische kant.

We nemen echter een andere afsplitsing, richting Split. Hoogtepunt van deze lijn is het doorkruisen van het bergachtige Zagora-gebied. Met wisselende snelheden kruipt de trein zich haast kronkelig de bergen op, met schokkende bewegingen van links naar rechts. Je kunt honderden meters de diepte in kijken en kilometers ver weg. Na het oversteken van de pas wordt het geleidelijk minder bergachtig, maar de bochten blijven komen. Dan openbaart zich langzaam het uitzicht waar we allemaal naar hebben verlangd – het kristalheldere water van de Adriatische Zee.

Terwijl we afdalen, maken wijngaarden plaats voor flatgebouwen. Het is een plaatje dat heel erg door industrie wordt gekleurd – Split is tenslotte een havenstad. Door een tunnel onder de oude stad treinen we het kleine station van Split binnen, dat direct naast de oude haven ligt. Het eindpunt waar we aankomen is niet bijzonder inspirerend, maar de reis ernaar toe maakt dit meer dan goed.

Uitzicht over Split / View on Split
Uitzicht op Split (foto: Photo by Sander Lenaerts on Unsplash)
Michael Bartnik
Geschreven door Michael Bartnik
Michael is een geboren en getogen Berlijner. Hij rekent af met het stereotype dat alle Duitsers graag autorijden, want hij heeft nooit zijn rijbewijs gehaald en reist liever met een BahnCard door Duitsland en Europa. Michael heeft zowel voor de Zwitserse als Duitse Spoorwegen gewerkt.

Vertaling: Bart Giepmans. Foto’s: Michael Bartnik.